Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
27 lutego 2017
jesteś naszym gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Firma w Tarczynie zatrudni operatorów wózków widłowych z do¶wiadczeniem, umowa o pracę, tel. 22 715 69 70

Usługi:

Docieplanie budynków, szybko, tanio, solidnie, tel. 502 053 214

Sprzedam:

Drewno opałowe i kominkowe, tel. 791 394 791

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Coniew
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 69) 8/2004

        Miejscowość położona obecnie w gminie Góra Kalwaria, jest jedyną o tej nazwie w Polsce. Pochodzenie nazwy nie jest znane.

        Na początku XV w. istniał tu, w sąsiedztwie zamku w Czersku, młyn, a wieś nazywała się Czaniewo. Stanowiła własność książęcą, przekształconą później w folwark. Książę Janusz I Starszy w 1429 r. sprzedał młyn czaniewski razem z przewozem przez Wisłę. W tym miejscu przeprawiano się do Wysoczyna na prawym brzegu rzeki. Młyn w Czaniewie oprócz wyrobu mąki przerabiał jęczmień i pszenicę na słody potrzebne do warzenia piwa.
        W 1576 r. Caniewo (dawne Czaniewo), liczące 12 łanów, czyli włók, należało do dóbr królewskich, do starostwa czerskiego. Dzierżawcą tego folwarku, jak i całego starostwa był wówczas Stanisław Parys.
        Nie są znane okoliczności i data ponownego przejścia Caniewa, stanowiącego własność prywatną, w posiadanie książąt mazowieckich. Być może stało się to dopiero po włączeniu Mazowsza do Korony w 1526 r.
        Wieś położona była przy ważnej drodze wiodącej z Czerska w kierunku południowym, która przed Konarami rozwidlała się w stronę Warki i Magnuszewa. Była pierwszą, jaką mijali podróżni po opuszczeniu miasta.
        Z opisu starostwa czerskiego, pochodzącego z 1565 r., wiadomo, że kmiecie z Caniewa płacili czynsze czerskim mansjonarzom. Brak informacji, kiedy założono mansjonarię przy kościele parafialnym w Czersku. Mansjonarie fundowali m.in. książęta mazowieccy i królowie polscy, szczególnie w XVI i XVII w.
        Mansjonarze tworzyli kolegia z prepozytem na czele. Funkcję tę faktyczne pełnili plebani. Byli oni zobowiązani do życia wspólnego. Oprócz osobnych mszy w intencji fundatorów, codziennie odprawiali uroczystą ranną wotywę i oficjum o Najświętszej Maryi Pannie, Męce Pańskiej lub o Eucharystii, zgodnie z wolą fundatora. Mansjonarze prowadzili także, podobnie jak wikariusze, działalność duszpasterską.
        Mieszkańcy królewskiej wsi Caniewo oddawali także daniny w naturze: owies, kapłony (koguty - kastraty, które uważano za najlepszy materiał do tuczenia), gęsi, kury i jaja. Drób żywiono mąką z żołędzi, dlatego podatek w postaci kur nazywano gajowym.
        Kmiecie płacili też wiecne albo stacyjenne. Tak była nazywana stacja (stan), czyli obowiązek przewożenia władcy, jego ludzi i bagaży. Pobierany był wówczas w formie podatku pieniężnego.
        Niewielka kwota do skarbu starościńskiego wpływała corocznie z kar tzw. win, nakładanych na mieszkańców, w wyniku wyroków sądowych.
        Folwark caniewski dostarczał zboże i siano oraz bydło, wełnę i młode woły zwane juńcami.
        Kmiecie zobowiązani byli także do stróży - pilnowania zabudowań folwarcznych, niekiedy również zżętego zboża. W lustracji zapisano jeszcze inną powinność - przewód, czyli obowiązek dostarczania przez chłopów zaprzęgu do wozów królewskich i etapowego przewożenia ich po określonych szlakach.
        W opisie królewszczyzny czerskiej z 1660 r. wieś występuje pod nazwą Czoniewo. Jej większa część została spalona przez Szwedów, Kozaków i Siedmiogrodzian podczas potopu.
        W tym okresie Czoniewo liczyło 15 i pół włoki oraz 1 włókę tzw. wybraniecką, wolną od wszelkich podatków według przywilejów Jego Królewskiej Mości.
        Piechotę wybraniecką (łanową) utworzono w 1578 r. Tworzyli ją kmiecie z dóbr królewskich, teoretycznie w proporcji 1 wybraniectwo na 20 łanów chłopskich. Tacy żołnierze w zamian za swą służbę w piechocie byli zwolnieni od świadczeń wobec dworu, które wypełniali za nich chłopi z pozostałych 19 łanów. Wybraniectwa podlegały dziedziczeniu. Wykaz wybrańców województwa mazowieckiego z 1579 r. obejmował dwóch z Ziemi Czerskiej, z Coniewa i z Dziecinowa na prawym brzegu Wisły.
        Wieś graniczyła z Pęcławiem, Potyczą i rzeką Wisłą.
        Zabudowania folwarku zostały całkowicie spalone przez nieprzyjaciela, pozostała jedynie obora z dwoma chlewami. Opustoszał sadek folwarczny. Lustratorzy spisali też 2 stodoły, a w jednej z nich spichlerz oraz dwa ogrody dworskie. Zauważyli, że bywał też w tej wsi stawek i sadzawka, teraz po wojnie szwedzkiej spustoszał i wody w niej niemasz, jak i w sadzawce.
        Roczne wynagrodzenie czeladzi folwarcznej było następujące: podstarości otrzymywał 60 florenów (złotych polskich), gominnik (od gumna, czyli podwórza wraz z budynkami gospodarczymi) - 12, parobkowie (3) po 12, pastuch - 4, dziewka - 6. Ponadto cała służba dostawała żyto, jęczmień i owies, jako wikt i na wychowanie zwierząt.
        We wsi mieszkało 7 poddanych chłopów w 5 domach, szósty należał do podstarościego. Pozostałe trzy domy stały puste. Na posłudze dworskiej był też 1 zagrodnik. Jego gospodarstwo zajmowało dwukrotnie mniejszą powierzchnię w stosunku do osad kmiecych.
        Wszystkie zwierzęta z obory zostały zrabowane przez nieprzyjaciela. W spisie odnotowano, że hodowano wówczas: 4 krowy (3 dojne i 1 jałówkę), 2 cielęta roczne, 3 pary wołów, 8 świń i 20 prosiąt. Doliczono się w folwarku zaledwie dwóch obsianych włók, pozostałe 10 1/4 leżało odłogiem. Osobne 2 1/4 włóki obsiewali poddani, opłacając czynsz. Z każdej włóki dawali po 6 korców owsa, 9 kapłonów, 1 gęś i 30 jajek rocznie.
        Pańszczyzna wynosiła wówczas 2 dni tygodniowo z włóki. Na całym prawie terenie dawnej Rzeczypospolitej przeliczano 2 dni pańszczyzny pieszej za 1 dzień ciągłej (zwanej też sprzężajem). Tego rodzaju świadczenie chłopi wykonywali przy pomocy pary wołów. Poddani z wiosek należących do starostwa czerskiego nie posiadali własnych wołów, a zobowiązania odpracowywali przy pomocy zwierząt dworskich.
        Chłopi obciążeni byli też tłokami, to znaczy obowiązkiem dodatkowej, darmowej pracy w okresie spiętrzenia robót gospodarskich, np. w czasie żniw.
        Na folwarku wysiewano żyto ozime i jare, pszenicę, groch, proso, owies, jęczmień i tatarkę (z niej otrzymywano kaszę tatarczaną).
        W Czoniewie istniała karczma, w której szynkowano rocznie około 30 beczek piwa. Dochód do skarbu królewskiego liczono od połowy, za 15 beczek po 2 i 1/2 złotego, po potrąceniu za jęczmień, chmiel i piwowara.
        Do Czerska i opisywanej wsi należał bór sosnowy, w którym znajdowało się 13 barci. Zbierano z nich 1/2 beczki miodu.
        W obliczu zagrożenia, być może podczas potopu, jeden z mieszkańców Coniewa ukrył monety. Skarb został odkryty dopiero podczas I wojny światowej. Wówczas Feliks Fudalski, kopiąc pod podłogą swego domu dół na zboże, znalazł garczek gliniany wypełniony dużymi i małymi pieniążkami. Większość monet została rzekomo oddana do jakiegoś muzeum w Warszawie. Jedną z nich, znajdującą się w posiadaniu rodziny znalazcy, numizmatycy opisali w 1961 r. Był to ort Zygmunta III Wazy z 1624 r. wybity w Gdańsku.



    Zestawienie średnich (z 3 lat) dochodów rocznych Skarbu Koronnego ze wsi i folwarku Coniew z 1789 r.


        Ostatnią lustrację starostwa czerskiego przed rozbiorami przeprowadzono w 1789 r. Wtedy spisano też wieś Coniew (pojawia się już obecna nazwa) z folwarkiem i sołtystwem.
        W porównaniu z poprzednim opisem lustratorzy dostrzegli nową austerię (zajazd), postawioną z drzewa tartego. Odnotowali też, że dziesięcina w zbożu przekazywana jest kościołowi czerskiemu.
        W 1827 r. Coniew liczył 16 domów i 134 mieszkańców. Folwark od 1828 r. stał się formalnie własnością Skarbu Królestwa Polskiego. Był administrowany przez zarząd majątku państwowego pod nazwą Ekonomii Narodowej (Rządowej) w Potyczy.
        Na planie z 1830 r., ukazującym rozgarniczenie wsi rządowej Coniew w Ekonomii Potycz z dobrami prywatnymi Pęcław narysowano trakt nowy z Lublina do Warszawy przez Górę, zwany szosą puławską (zbudowany z 2 dekadzie XIX w.). Obok zaznaczono starą drogę od Cuniewa do Czerska, stanowiącą fragment dawnego gościńca czersko-wareckiego. Na granicy usypano kopce ziemne i kładzionemi były znaki graniczne, iako to gruz kowalski, szkło i węgle.
        Dobra ziemskie Potycz z Coniewem kupiła w 1832 r. wdowa Amelia z Hubów Wulfers. Jej nieżyjący od 1825 r. mąż baron Piotr Wulfers, był w okresie Księstwa Warszawskiego dzierżawcą generalnym Potyczy. W tym samym roku Amelia sprzedała majątek małżeństwu Minasowiczów. Ich najstarszy syn Stafan Julian spieniężył dobra Potycz w 1869 r., zatrzymując sobie jedynie folwark Coniew.
        W Coniewie od czasów Księstwa Warszawskiego działała szkoła elementarna. Jej dyrektorem był Ignacy Kochowski (wzmianki w aktach stanu cywilnego z l. 1809-1812). W szkole uczyli: Stanisław Młyński (1821), Józef Prusławski (1825-1827), Tomasz Weseliński (1849). Funkcję sołtysa w 1812 r. sprawował Józef Wlazło.
        W aktach zachowały się też nazwiska kilku dzierżawców (arendarzy) coniewskiej karczmy: starozakonny Lewek Wołkowicz (1809), Jakub Wulf (1816), Kacper Tokarski (1822), Franciszek Jonikowski (1832), Piotr Kowalski (1837), Jan Ciołkiewicz (1847), Maciej Adaszewski (1863). Przy folwarku działała też gorzelnia, młyn i kuźnia.
        Włościanie z Coniewa (wtedy nazwę wsi pisano Cuniew) w 1868 r. otrzymywali ziemię na własność, zgodnie z carskim ukazem z 1864 r. Lista uwłaszczonych obejmuje 14 nazwisk: Szymon Pierściński, Antoni Kozłowski, Maciej Stasiak, Michał Rejno, Maciej Iwanowski, Mateusz Ślaski, Jan Wiśniewski, Jakub Czerwiński, Wojciech Adaszewski, Józef Podsiadły, Łukasz Zieliński, Łukasz Stasiak, Marcin Olszewski i Maciej Potyrała.
        Z dóbr Potycz wydzielono także działkę szkolną oraz pastwisko, z którego mogli korzystać wszyscy mieszkańcy wsi.
        Folwark Coniew oddzielony od Potyczy posiadał przyległość Tatary. Należała do niego karczma z ogrodem w Coniewie, osada karczemna w Podgórzu oraz 3 karczmy w: Królewskim Lesie, Borkach i Kępie Radwankowskiej. Na terenie folwarku znajdowały się 2 budynki murowane i 12 drewnianych.
        W 1870 r. geometra dokonał rozgraniczenia pomiędzy dobrami Coniew i Potycz. Wydzielony majątek graniczył od północy z osadą Czersk, na wschodzie z Brzuminem i Podgórą, na południu także z Podgórą, z na zachodzie z Pęcławiem. Włości coniewskie nie stykały się z gruntami Potyczy w żadnym punkcie; między nimi znajdowały się pola włościańskie.
        W granicach folwarku była część starorzecza Wisły tzw. Stara Wisła. Pola nosiły nazwy: na Urzeczu, na Suplice, Kęsa, a łąki: na Rudocinie, na Laskowem, na Topolinie, Konopnik i Ostrowik.
        W 1921 r. kolonia i wieś Coniew (dobra już nie istniały) liczyły łącznie 31 budynków mieszkalnych i 219 mieszkańców (sami katolicy).
        Pod koniec lat dwudziestych, w 1927 r. na zebraniu gromadzkim mieszkańcy Coniewa postanowili dokonać podziału gruntów wspólnych wsi, czyli pastwisk proporcjonalnie między wszystkich posiadaczy gospodarstw ukazowych. Pastewnik składał się w 50% z wody i mokradeł, był użytkowany przez całą wieś, lecz nie był pielęgnowany. Spośród dobrych 50% łąk przez brak uprawy 30% stanowiły nieużytki. Podział formalnie zakończono w 1939 r. Wiosną 1942 r. wprowadzono mieszkańców w posiadanie działek dawnej wspólnoty gromadzkiej.
        W 1971 r. częściami Coniewa były Naddawki i Szpruch Górny. Pola nosiły nazwy: Parcelacja, Placowe, Pod Borkami, a łąki: Grądzik, Ostrów, Pastwiska, Pod Tatarami i Podkonopnik.
        Coniew do 1867 r. należał do gminy Potycz, następnie do 1954 r. do gminy Czersk, od 1955 do 1972 r. do gromady Czersk. Od początku 1973 r. znajduje się w granicach gminy Góra Kalwaria.

        Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Baniocha
Brześce, Podłęcze
Brzumin
Cendrowice, Sobików
Czaplin
Czaplinek, Krzymów
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Pęcław
Potycz
Tatary
Ustanów
Wólka Załęska, Tomice

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | DEK-BUD | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | SELF STORAGE | STUDIO KOLORÓW | TACPA | TYNKBOR | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Dołącz do ruchu JOW w Górze Kalwarii | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |