Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
29 lipca 2014
jesteś naszym 634770 gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Zatrudnię fryzjerkę damsko - męsk±, uczniów, Piaseczno - centrum , CV: fryzjerpiaseczno@o2.pl , tel. 600 590 003

Usługi:

Mycie dachów, elewacji, podjazdów www.DACHS.com.pl, tel. 608 591 762 usuwanie mchu i plam oleju

Sprzedam:

DREWNO KOMINKOWE, tel. 508 23 85 86

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Brzumin
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 40) październik/listopad 2001

        Szlachecka wieś Brzumin, położona w zakolu Wisły nieopodal Czerska, nosiła w okresie staropolskim nazwę Brzumino. Po włączeniu w 1526 r. Mazowsza do Królestwa Polskiego należała do ziemi czerskiej, powiatu (sądowego) czerskiego, parafii w królewskiej wsi Radwankowie (dziś Radwanków Królewski i Radwanków Szlachecki) na prawym brzegu Wisły. W sąsiedztwie znajdowała się wieś Rzeczyca, obecnie Kępa Radwankowska. Nie wiadomo dokładnie od kiedy Brzumino zaczęło należeć po parafii czerskiej. Najstarsza zachowana księga chrztów tej parafii pochodzi z lat 1680-1732 i są już w niej wpisy dzieci urodzonych w Brzuminie.

        W początkach XIV w. (1313-1320) w dokumentach pojawia się Brzumino, stanowiące wówczas własność prywatną. W tym okresie należało do komesa (tytuł urzędnika książęcego) Jana. Z Brzumina wywodził się ród Brzumińskich herbu Lubicz. Potomek wymienionego wyżej Jana, także Jan prowadził w 1414 r. sprawę o podział wsi z wdową Grzymisławą i jej synami: Prandotą, Piotrem i Albrykiem. W aktach z 1409 i 1410 r. pojawia się także Adam z Brzumina i jego synowie Stanisław i Skarbek.
        Z początkiem XVI w. Brzumin przeszedł w ręce Lasockich herbu Dołęga. W 1516 r. Jan Lasocki z Brzumina procesował się o 150 grzywien. Ten sam Lasocki przeprowadził w 1534 r. rozgraniczenie majątku od Czerska i Radwankowa. Zmarł w 1558 r. zostawiwszy 10 dzieci. W następnym roku rodzeństwo przeprowadziło między sobą podział ojcowizny. Brzumino przypadło Stanisławowi Lasockiemu, ur. w 1512 r. w Piwoninie. Był on dworzaninem króla Zygmunta Starego i królowej Bony; sprawował przejęty po ojcu urząd wojskiego nurskiego. Z godności tej zrezygnował na rok przed śmiercią. Jego żoną była Anna Radzymińska, miał z nią czworo dzieci: Grzegorza, Jana, Agnieszkę i Zofię. Pierworodny Grzegorz zmarł w 1570 r. przebywając na naukach w Wiedniu. Brzumin przejął więc Jan z Glewa, najmłodszy syn Stanisława (ur. w 1557 r.). Jan sprawował urząd kasztelana zakroczymskiego. Był dwukrotnie żonaty, po raz pierwszy z Anną Gniewoszówną, a po raz drugi z Ewą Podłęską. Z pierwszego małżeństwa miał czworo dzieci: Agnieszkę, Zofię, Stanisława i Remigiana. Zmarł w 1604 r., a majątek odziedziczyli synowie.
        Stanisław z Glewa Lasocki, urodzony w 1577 r., studiował na uniwersytecie w Padwie. Pełnił funkcję kasztelana kolejno: zakroczymskiego, małogoskiego i czerskiego. Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Aleksandrą Sapieżanką (wdową po wojewodzie poznańskim Hieronimie Gostomskim) miał troje dzieci: Andrzeja, Jana i Krystynę. Córka wyszła za mąż (w 1626 r.) za starostę wareckiego Piotra Szyszkowskiego, który nabył od braci żony rodzonego Jana i stryjecznych (synów Remigiana) Brzumino oraz Piwonino (obecnie Piwonin) i Siedzewo (Siedzów) - na prawym brzegu Wisły.
        Nie wiadomo, jakie były koleje losu Brzumina przez następne ponad sto pięćdziesiąt lat. Na początku XIX wieku właścicielem tych dóbr był książę Dominik Radziwiłł. W 1811 r. majątek ten wraz z Siedzewem, Piwoninem oraz częściami w Szymoniewicach i Ostrymborze kupili dla Antoniego Kleczkowskiego Mikołaj Kamieński oraz Jerzy Strzemeski za 8500 dukatów w złocie. Po śmierci Antoniego Kleczkowskiego, połowa dóbr Brzumina przeszła w 1819 r. na własność jego sukcesorów: Stanisława i Kajetana Kluczkowskich, Jerzego i Hilarego Strzemeskich oraz Jakuba Paszkiewicza. Kluczkowscy w 1820 r. sprzedali swoją część Mikołajowi Kamińskiemu. Podobnie zrobił Jakub Paszkiewicz. W wyniku tych transakcji Brzumin z przyległościami był podzielony pomiędzy trzech właścicieli: Mikołaj Kamiński miał 12/16 , Jan Strzemeski 3/16, a Hilary Strzemeski 1/16 części dóbr. Po śmierci Hilarego Strzemeskiego w 1818 r. jego własność odziedziczyły dzieci: Barbara ze Strzemeskich Kossakowska, Jan Hilary i Antonina Marianna Strzemescy, a po Jerzym Strzemeskim zmarłym w 1830 r. jego jedyna córka Antonina Bańkowska. Jan Hilary i Antonina Marianna kontraktem zawartym w 1830 r. w Warszawie sprzedali swoje części Ignacemu i Antoninie Bańkowskim. Podobnie zrobiła w dwa lata później Barbara ze Strzemeskich Kossakowska. Bańkowscy zgromadziwszy część dóbr w swoich rękach odstąpili je w całości Mikołajowi Kamieńskiemu. Po jego śmierci w 1844 r. majątek odziedziczyły córki: Michalina Józefa zamężna za Bogusławskim i Antonina Marianna Kamieńska. Michalina Bogusławska w 1848 r. odsprzedała swoją współwłasność Klemensowi Krzysztoporskiemu. Po dwóch latach, w 1850 r. całość przeszła na wyłączną własność Antoniny z Kamieńskich Daszewskiej. W rękach Daszewskich dobra brzumińskie pozostawały dość długo, dziedzicami byli kolejni przedstawiciele rodziny.
        Realizacja carskiej ustawy uwłaszczeniowej z 1864 r. miała miejsce w 1867 r. Na rzecz włościan rozparcelowano 64 morgi i 95 prętów miary nowopolskiej. W wyniku uwłaszczenia powstało 11 osad włościańskich. Zatem ilość gospodarstw nie zmieniła się od 1827 r., kiedy to wieś liczyła 11 domów i 127 mieszkańców. Włościanom z Brzumina przysługiwały też serwituty leśny i pastwiskowy, które w 1879 r. zostały zamienione na dodatkowy przydział ziemi (39 mórg i 297 prętów).
        Dobra brzumińskie w 1876 r. od Antoniny Daszewskiej kupił Michał Kajetan Daszewski. Pod koniec XIX wieku majątek był zadłużony. Na wniosek Dyrekcji Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego wystawiano go dwukrotnie na licytację (1902 i 1904 r.). Po Michale Kajetanie Daszewskim w 1909 r. dobra odziedziczył jego syn Jan Walery lub Walenty Daszewski. Sytuacja finansowa majątku musiała być nadal trudna, dlatego dziedzic był zmuszony do sprzedaży ziemi. W 1912 r. odłączono: Towarzystwo Ostrówik - obszar o powierzchni ponad 40 ha, Towarzystwo Cuple - ponad 33 ha i Towarzystwo Krysin - ponad 13 ha. Towarzystwa zawiązali włościanie, którzy kupili grunty na raty za pośrednictwem Banku Ziemskiego Włościańskiego w Warszawie. Kolejne odłączenia miały miejsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego: w 1921 r. był to Folwark Brzumin A (77 morgów i 22 pręty), w 1923 r. Kolonia Lusówka (18 mórg 275 prętów), w 1928 r. Kolonia Brzumin B (25 ha).



    Plan zabudowy majątku Brzumin z 1928 r.


        Podczas pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonego w dniu 30 września 1921 r., folwark Brzumin liczył 3 budynki zamieszkane przez 64 osoby, wieś Brzumin 16 budynków i 137 mieszkańców. Kolonia Cuple liczyła 3 budynki i 17 mieszkańców, a kolonia Ostrówik 8 budynków, 48 mieszkańców. W wymienionych miejscowościach mieszkała ludność wyznania rzymskokatolickiego. Krysin nie stanowił już osobnej jednostki administracyjnej.
        Najdramatyczniejsze wydarzenia w dziejach tej spokojnej nadwiślańskiej miejscowości miały miejsce w 1939 r. Państwo polskie przygotowywało się do wojny z Niemcami i w Brzuminie dla celów wojskowych między kwietniem a lipcem został wybudowany most. W jego obronie Wojsko Polskie walczyło w dniu 8 września z 1 dywizją 16 korpusu pancernego Wehrmachtu, dowodzoną przez gen. Hansa Schmidta. Tego dnia we wczesnych godzinach popołudniowych Góra Kalwaria została zajęta przez nadchodzące od strony Grójca wojska niemieckie. Jednak nie miasto stało się ośrodkiem polskiej obrony, lecz most zbudowany w Brzuminie przez saperów. Pododcinek Wisły od Góry Kalwarii do granic Dęblina został powierzony komendantowi Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu płk. Tadeuszowi Komorowskiemu, dowódcy ośrodka zapasowego kawalerii w Garwolinie. Przydzielono mu też ośrodek artylerii konnej nr 1 (1, 4, 7 i 11 dywizjonu artylerii konnej) oraz ośrodek zapasowy artylerii motorowej w Górze Kalwarii. Z ośrodków tych sformowano kilka szwadronów spieszonej kawalerii i wysłano je do dozorowania m.in. mostu pod Brzuminem. Mostu bronił Oddział Wydzielony mjr Jerzego Jasiewicza w składzie: szwadron kolarzy 18 pułku ułanów rotmistrza rezerwy Władysława Jaczyńskiego z plutonem ckm na wozach i działem ppanc. 37 mm; dwa plutony ckm z 115 kompanii ckm plotn.; szwadron pieszy 18 pułku ułanów porucznika rezerwy Feliksa Darnowskiego z plutonem ckm 16 pułku ułanów ppor. rezerwy Jerzego Glińskiego; 3 szwadron marszowy konny 7 pułku ułanów por. Henryka Kuleszy; pluton kolarzy pułku piechoty, zatrzymany na przeprawie przez Wisłę; 2 armaty 75 mm bez zaprzęgów (ciągnione przez samochód ciężarowy) z 1 Pułku Artylerii Najcięższej; 110 pluton artylerii przeciwlotniczej 40 mm Łowicz; 30 bateria artylerii plotn. 40 mm.; stała obsługa mostu por. inż. Władysława Różyckiego; kompania mostowa saperów por. Stanisława Dorobka.
        Załoga broniąca przeprawy pod Brzuminem, 8 września o godz. 15 została zaatakowana najpierw silnym bombardowaniem z powietrza i ogniem artylerii, następnie uderzeniem oddziału strzelców zmotoryzowanych, który przeprawił się przez Wisłę na łodziach gumowych. Oddział mjr. Jasiewicza stawił twardy opór. Po zmierzchu wyrzucono Niemców na zachodni brzeg rzeki. Wiadomość o tej walce nie mogła być przekazana dowództwu Armii Lublin, gdyż łączność została uszkodzona. Następnego dnia - 9 września niemiecki batalion piechoty zmotoryzowanej pod osłoną artylerii uderzył ponownie i po zmierzchu nawiązał walkę z polską obroną przeprawy Brzumin. Po zaciętych walkach 10 września, oddział majora J. Jasiewicza został rozbity. Część kawalerzystów poległa, a około 200 trafiło do niewoli (dane wg źródeł niemieckich). Do niewoli dostał się również trzykrotnie ranny mjr Jerzy Jasiewicz. Dowództwo po nim objął rotmistrz rezerwy Władysław Jaczyński, który bronił się aż do utraty przytomności. Zmarł na polu walki w wyniku odniesionych ran (postrzał obu nóg i rąk oraz rana szczęki). Pułkownik Tadeusz Komorowski nakazał odwrót w kierunku Radzynia.
        Na wschodnim brzegu Wisły, we wsi Sobienie Murowane wpadły w ręce Niemców 4 moździerze 220 mm i 2 armaty 120 mm, porzucone przez ośrodek zapasowy artylerii motorowej przy pospiesznym wycofywaniu się z Góry Kalwarii. Działa te z braku amunicji i obsługi nie mogły być użyte w walce.
        Po przekroczeniu Wisły 1 dywizja pancerna Wehrmachtu utworzyła mały przyczółek na prawym jej brzegu. Polacy przygotowywali koncentryczne uderzenie na niemieckie przedmoście w Górze Kalwarii. W dniu 11 września 1 pułk kawalerii KOP ppłk F. Kopcia, przy wsparciu Wieluńskiego batalionu Obrony Narodowej, uderzył na nieprzyjaciela pod Ostrówkiem. Niemcy byli jednak już na tyle silni, że nie dali się zepchnąć do rzeki i nadal bez przeszkód posługiwali się promem. Działania niemieckie na wschodnim brzegu Wisły zostały czasowo zahamowane uderzeniem na Mszczonów 31 pp pod dowództwem ppłk. Wnuka. Oddziały niemieckiej 1 dywizji pancernej 13 września zostały ściągnięte w rejon Grójca, a następnie uczestniczyły w bitwie nad Bzurą*.
        Brzumin w okresie od 1867 r. do 1954 należał do gminy Czersk, w latach 1955-1972 do gromady Czersk, a od 1 stycznia 1973 r. znajduje się w granicach gminy Góra Kalwaria.

        Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Baniocha
Brześce, Podłęcze
Cendrowice, Sobików
Coniew
Czaplin
Czaplinek, Krzymów
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Pęcław
Potycz
Tatary
Ustanów
Wólka Załęska, Tomice

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | CENTRUM DZIECIĘCE LOLEK | DEK-BUD | DREWLUX | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | NINA LINGUA TRAVEL | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | STUDIO KOLORÓW | WT-BRUKMANN | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |