Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
27 kwietnia 2015
jesteś naszym gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Firma reklamowa zatrudni asystenta/-kę do działu handlowego; biuro@atsdigital.pl

Usługi:

Układanie kostki brukowej, tel. 517 477 531

Sprzedam:

DREWNO KOMINKOWE, tel. 508 23 85 86

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Czaplinek, Krzymów
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 26) 6/2000

    Nazwa miejscowości Czaplinek (w języku łacińskim Czaplino Minor) nie uległa zmianom od XVI w. W 1576 r. ta szlachecka wieś położona nad rzeką Czarną podzielona była na 3 części. Należały one do: Elżbiety wdowy po Stanisławie Turowskim (2 łany), Marcina i Mikołaja Czaplińskich (1 łan) oraz do Piotra i Jana Pęcławskich (1/2 łana).

    W okresie staropolskim Czaplinek znajdował się w ziemi czerskiej i parafii Sobikowo.

    Kolejne informacje o opisywanym majątku pochodzą dopiero z XVIII w. W 1763 r. kupił go Jan August Hilzen wspólnie z żoną Konstancją z Platerów od nieznanej z imienia Rudzieńskiej. Jan August Hilzen zmarł w 1767 r. i dobra pozostały w rękach wdowy, która w 1771 r. przekazała je synowi Justynianowi. Nie wiadomo do kiedy Czaplinek pozostawał w rękach Hilzenów, ponieważ kolejne informacje pochodzą dopiero z 1820 r. W tym roku właścicielką była wdowa po Auguście Fryderyku Grothe do Buków Albertyna Eleonora.


    Odcisk pieczęci wójta gminy Czaplinek z 1821 r.

    W 1827 r. Czaplinek liczył 11 domów i 129 mieszkańców. Dziesięcinę płacono do kościoła parafialnego w Sobikowie.

    Następne dokumenty dotyczące tego majątku pochodzą dopiero z drugiej połowy XIX w. W 1862 r. Julia Józefa Emilia z Klopfleischów i Filip Rucińscy sprzedali Czaplinek Tomaszowi Głogowskiemu. Wkrótce od Głogowskiego dobra te nabył Szlama Majer Fajel.

    Nowy właściciel odstąpił 6 włók lasu przeznaczonego do wycięcia kupcowi z Góry Kalwarii Lejzerowi Blassowi. Dyrekcja Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie w 1866 r. zapowiedziała licytację publiczną majątku. Do licytacji nie doszło, ponieważ Fajel sprzedał Czaplinek małżonkom Władysławowi i Bronisławie z Duczewskich Suchockim. Małżeństwu Suchockich nie udało się uratować zadłużonego majątku. Wierzycielem był Izydor Mentlik z Warszawy. W październiku 1868 r. dobra zostały zaaresztowane przez komornika, który sporządził opis całości.

    Czaplinek graniczył z dobrami: Czaplin, Staniszewice, Grobice, Czarny Las, kolonią rządową Kąty, miastem Górą Kalwarią i wsią Wyględów. Przez majątek przechodził trakt z Góry Kalwarii do Grójca. Dobra Czaplinek składały się z folwarków i wsi: Czaplinek, Sobików i Cendrowice oraz wsi: Zalesie, Józefów-Ługówka, Kalwaria (dziś Kalwaryjka).

    Dwór czaplinkowski był murowany, częściowo podpiwniczony, kryty gontami z dwoma kominami. Od frontu posiadał wystawę na dwóch filarach drewnianych, drzwi dwuskrzydłowe oraz 6 okien z okiennicami. Z tyłu znajdowały się pojedyncze drzwi i kolejnych 6 okien. Na dziedzińcu stał drewniany słup, na którym zawieszono mosiężny dzwonek. Wokół rozpościerał się ogród i sad, gdzie rosło kilkadziesiąt sztuk drzew owocowych, krzewy agrestu, przeczek, malin, bzu włoskiego i leszczyny. Zdobiły go dwie altany: większa z drewna kryta gontem i mniejsza zrobiona z chrustu. W ogrodzie były też 3 skrzynie inspektowe. Prawdopodobnie płynął też tędy jakiś strumyk, ponieważ komornik wymienił w opisie drewniany mostek oraz zepsuty upust. Obok dworu znajdował się budynek folwarczny, zbudowany z drewna, kryty gontami z wystawą na dwóch słupach oraz dom mieszkalny z wystawą na czterech słupach. Służba mieszkała także w drewnianym ośmioraku.Do folwarku należały też rozmaite zabudowania gospodarcze: chlewy, owczarnia, wołownia, holendernia, stajnia, mielcuch, dwie stodoły (w tym jedna z dwiema młockarniami i sieczkarnią), dwie wozownie oraz niedokończona szopa. Folwark dysponował własną murowaną gorzelnią, krytą dachówką holenderką. Wewnątrz znajdował się aparat parowy Pistorjuszem zwany, służący do pędzenia wódki. Składał się z 4 miedzianych kotłów, 2 talerzy, rur komunikacyjnych, kranów mosiężnych, 5 kadzi drewnianych fermentacyjnych, kadzi zaciernej i parnika, 3 trybusów, młynka, kilfasa i kilsztoka. Studnia z pompą, drewnianymi rynnami dostarczała wodę do gorzelni. Niegdyś w majątku był też browar, później zamieniony na mieszkanie. Słód zielony i sieczkę wytwarzano w młynie deptaku dwukonnym. Młyn ten mieścił się w budynku murowanym ze spichrzem. Zboża mielono w drewnianym wiatraku. Zajmował się tym Michał Stańczyk, który od swojej działalności płacił dworowi 120 rubli rocznie i był zobowiązany do darmowego przemiału. Stańczyk zajmował się równocześnie wyszynkiem, zapewne dlatego mieszkał w karczmie. Budynek gospody i przyległej stajni zajezdnej był zbudowany z pruskiego muru i pokryty gontem. Karczma miała wystawę wspartą na dwóch słupach, a stajnia bramę dwuskrzydłową. Oba budynki były w złym stanie. W podobnym stanie była drewniana kuźnia. Mieszkał w niej Tadeusz Kowalski, kowal opłacany przez dziedzica. Do folwarku należało też: 6 mostów drewnianych na rzece, 2 podniszczone chałupy, 6 studni oraz kloaka o dwóch sedesach. O skali gospodarki prowadzonej w Czaplinku może świadczyć ilość żywego inwentarza. Hodowano tu: 24 woły, 18 koni roboczych, 30 krów, 1 byka, 15 jałówek, 6 źrebaków, 400 owiec rasy elektoralnej oraz 20 świń. Bogaty był też zestaw sprzętów gospodarczych używanych w folwarku. Komornik wyliczył: sieczkarnię, 2 młockarnie (w tym 1 z wialnią), siewnik, grabiarkę Howarta, 2 znaczniki do buraków, 3 płóżki żelazne, 3 drapacze, 4 pługi konne, 12 pługów wołowych, 8 bron żelaznych, 25 bron drewnianych, 16 wozów oraz narzędzia ogniowe.

    W 1864 r. ogłoszono ukaz carski przyznający chłopom pańszczyźnianym ziemię na własność. Od majątku odłączono grunty, które w 1867 r. otrzymali włościanie wsi Czaplinek: Józef Homski, Jan Mieduszewski, Wojciech Rostow, Michał Kozancki, Paweł Jezierski, spadkobiercy Franciszka Urbanowicza, Bartłomiej Augustyniak, Walenty Zieliński i Wojciech Kościołek.Wymienionym gospodarzom przyznano prawo do serwitutów: leśnego i pastwiskowego. W ramach pierwszego z nich mogli raz w tygodniu wywieźć jedną furę zbieraniny z lasu dziedzica oraz uzyskać w miarę potrzeby drewno na remonty. Drugi z serwitutów gwarantował im prawo do wypasu 22 sztuk bydła na pastwisku dworskim. Serwituty zamienione zostały na dodatkowy przydział ziemi w latach 1875-1876.

    Dyrekcja Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie w połowie 1869 r. ogłosiła, że dobra Czaplinek, zalegające w spłacie pożyczki, wystawione będą na sprzedaż przymusową w trybie licytacji publicznej. Planowano przeprowadzić ją w lutym 1870 r. Jednak dopiero w październiku następnego roku majątek znalazł nowego właściciela. Był nim Wilhelm Emmel, który kupił go za sumę 44.400 rubli srebrem.

    W dokumencie z 1875 r. występuje już inny właściciel dóbr - Franciszka z Walschmidtów Roesler, wdowa. Wówczas została pozwana przez dziedziców dóbr Wola Chynowska Jana Perkowskiego i Józefa Gąsiorowskiego z powodu zalania wodą z rzeki Czarnej 60 mórg łąk położonych w ich majątku. Dziedziczka postawiła tamy i upusty na rzece Czarnej narażając sąsiadów na znaczne straty.

    W 1876 r. Franciszka Roesler sprzedała kupcom warszawskim Aronowi Halber i Salomonowi Hufnagiel 7 włók lasu na wycięcie w ciągu 5 lat z zastrzeżeniem dla siebie własności ziemi. Kontrakt nie dotyczył dębów, które wcześniej sprzedała kupcowi o nazwisku Warm z Góry Kalwarii.

    Około 1880 r. dobra Czaplinek miały 2046 mórg powierzchni, w tym grunty orne i ogrody 901, łąki 139, pastwiska 132, las 790, nieużytki i place 84.

    W 1882 r. ówczesny właściciel Karol Funk sprzedał włościanom część gruntów dworskich z częścią budynków folwarcznych, położoną przy granicy ze wsią Sobików. W ten sposób mógł zaspokoić roszczenia Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego z tytułu pożyczki. Powstała wieś Czaplinek Dworski. Dawna wieś, składająca się tylko z 9 osad, dla odróżnienia otrzymała miano Czaplinka Ukazowego (od nazwy aktu prawnego podpisanego przez cara, mocą którego uwłaszczono chłopów).

    W dniu 30 września 1921 r., podczas pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Polski, wieś Czaplinek liczyła 9 budynków mieszkalnych i 50 mieszkańców-katolików,

    Czaplinek Dworski 71 domów, zamieszkanych przez 456 katolików. Na folwarku Krzymów było 6 budynków. Mieszkało w nich 57 katolików i 1 ewangelik.

    Po 1936 r. przeprowadzono scalenie gruntów Czaplinka Dworskiego i Ukazowego.

    Folwark Krzymów nosił początkowo tzn. w latach 1882-1907 nazwę Walerów. W 1882 r. został wydzielony z dóbr Czaplinek do oddzielnej księgi hipotecznej przez jego właściciela Karola Funka.

    W lutym 1884 r. stanowił przedmiot sprzedaży. Nabywcą był Feliks Baraniecki. Folwark w 1901 r. kupił hrabia Aleksander Stenbok-Fermor. W 1907 r. sprzedał Walerów Lucjanowi Krzymuskiemu, od nazwiska którego pochodzi nazwa miejscowości - Krzymów. Był on także właścicielem jednej z nieruchomości w Warszawie i współwłaścicielem dóbr Czaplinek.Po śmierci Lucjana Krzymuskiego i po wykonaniu formalności postępowania spadkowego w 1921 r. prawa swoje do jednej połowy spadku udowodnili rodzeni synowie zmarłego: Jerzy Wiktor, Zdzisław Andrzej, Zygmunt Lucjan i Tomasz Antoni, do drugiej zaś wdowa Emilia z Jaskułowskich Krzymuska. W następnym roku sprzedali folwark Antoniemu Księżopolskiemu za 52 miliony marek polskich. W kolejnym roku 1923 majątek posiadał już Stanisław Mroczkowski. Cena sprzedaży wyniosła wówczas w wyniku inflacji aż 12 miliardów 79 tysięcy 609 marek polskich.Mroczkowski w 1924 r. pozbył się majątku na rzecz Mariana Szymona Gołaszewskiego za 160.230 złotych. Po śmierci właściciela dóbr (1925 r.) swoje prawa po nim zgłosiła wdowa Stanisława Zofia ze Świetlickich Gołaszewska w 1926 r., stając się wkrótce jedyną posiadaczką dóbr.Kolejnymi od 1927 r. właścicielami Krzymowa byli Maria Erbe, Rudolf Erbe i Henryk Mikłaszewski. W następnym roku Rudolf Erbe pozbył się swojej części na rzecz pozostałych współwłaścicieli.

    Na terenie nieruchomości ziemskiej znajdował się młyn piętrowy, murowany, kryty blachą.

    W początkowym okresie zaboru rosyjskiego Czaplinek stanowił siedzibę gminy, a funkcję wójta sprawowali dziedzice. Przed 1867 r. należał do gminy Czarny Las, w latach 1867-1954 do gminy Kąty (od 1882 r. z Krzymowem), następnie do gromady Sobików, a od 1 stycznia 1973 r. znajduje się w gminie Góra Kalwaria.

    W Krzymowie, w budynkach podworskich, datowanych na początek XX w., przebudowanych po 1945 r., ma siedzibę leśnictwo. Krzymów stanowi obecnie część wsi Krzaki Czaplinkowskie.

    Czaplinek i Krzaki Czaplinkowskie należą do parafii Św. Stanisława Biskupa w Sobikowie w dekanacie czerskim.

        Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.

Baniocha
Brześce, Podłęcze
Brzumin
Cendrowice, Sobików
Coniew
Czaplin
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Pęcław
Potycz
Tatary
Ustanów
Wólka Załęska, Tomice

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | CENTRUM DZIECIĘCE LOLEK | DEK-BUD | DREWLUX | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | NINA LINGUA TRAVEL | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | SELF STORAGE | STUDIO KOLORÓW | TYNKBOR | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |