Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
01 marca 2015
jesteś naszym gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Do działu zaopatrzenia i logistyki, tel. 602 424 170

Usługi:

NISSAN, HONDA, TOYOTA LIKWIDUJEMY ZUŻYCIE OLEJU PRZEZ SILNIK tel. 696 319 521

Sprzedam:

Nowe domy w zabudowie bliĽniaczej Piaseczno, ul.Kauna, tel. 501 482 997 www.inwest-kul.pl

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Wólka Załęska, Tomice
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 37) 5/2001

    W XVI w., kiedy Mazowsze dostało się pod panowanie królów polskich, istniała już wieś o nazwie Wola lub Wólka Załęska. Położona była między traktem wiodącym z Warszawy w kierunku Warki a Wisłą. Jej lokalizację historycy łączą z dzisiejszą Wólką Dworską. W 1576 r. stanowiła własność szlachecką; należała do Jana Zaleskiego i jego braci.

    Nie wiadomo jak długo Zalescy mieszkali w tej miejscowości i do kogo należała przez kolejne dwa wieki. Na początku XIX w. właścicielami majątku byli małżonkowie Teresa z Rabów i Józef Lignau (Legnau). Po śmierci Józefa wdowa wyszła powtórnie za mąż za Ludwika Duponta. Wówczas Wólka Załęska miała dwóch właścicieli: Teresę Dupont i jej syna z pierwszego małżeństwa Teofila Lignau.

    Dobra Wólka Załęska graniczyły od północy i zachodu z Brześcami i Baniochą, od południa i wschodu z dobrami narodowymi (państwowymi) wsią Moczydłowem i kolonią Kąty.


    Odcisk pieczęci wójta gminy Wólka Załęska z 1829r.

    Na licytacji publicznej odbytej w 1812 r. majątek kupił Ignacy Zapolski, mieszkający w Wólce Załęskiej, dotychczasowy dzierżawca. Piastował on urząd sędziego w Sądzie Pokoju Powiatu Czerskiego w Górze (Kalwarii). Ignacy Zapolski umarł w swoim majątku w 1829 r. Wólkę Załęską zapisał w testamencie żonie Barbarze ze Świdzińskich. Był bowiem bezdzietny. Z treści testamentu dowiadujemy się o pożarze w zabudowaniach majątku w 1822 r. Wdowa ĺwidzińska na mocy kontraktu sprzedała dobra Wólkę Załęską Stanisławowi Kicińskiemu w 1834 r. Od Stanisława odkupił je w 1847 r. Tomasz Kiciński i jeszcze w tym samym roku sprzedał Karolowi Samuelowi Wernerowi.

    Według danych z 1842 r. w Wólce Załęskiej znajdowało się 5 domów dworskich i 10 wiejskich. Jeden z budynków zamieszkiwali űydzi. Spośród 164 mieszkańców, 146 było wyznania katolickiego, a 18 to starozakonni. W majątku kwaterowało 7 żołnierzy piechoty. W połowie XIX w. hodowano w folwarku 27 koni, 136 sztuk bydła i 80 trzody chlewnej.

    Około 1862 r. powstały w obrębie dóbr Wólka Załęska (Załęzka) osada Podłęże (Podłęcze) Wolczyńskie (Wólczyńskie) i osada karczemna Murowanka. Taka nazwa karczmy była wówczas często spotykana na terenie Królestwa Polskiego. Gospoda stała przy szosie z Piaseczna do Góry Kalwarii.

    W 1867 r. w majątku przeprowadzono uwłaszczenie chłopów na mocy ukazu carskiego z 1864 r. Ziemię na własność otrzymali następujący mieszkańcy wsi Wólki Załęskiej: Antoni Pietrosikowski, Maciej Borowski, Walenty Borowski, spadkobiercy Antoniego Lacha, Andrzej Morawiński, spadkobiercy Walentego Kuźmińskiego, Jakub Górzyński, Józef Kowalczyk, Franciszek Grzywacz, Jan Biczyk, Andrzej Dobrzański, Andrzej Szymański, Katarzyna Witkowska, Agnieszka Wyczasiewicz, Gertruda Chojnacka. Włościanie otrzymali też osadę szkolną i wspólny las. Przysługiwało im prawo wypasu 28 sztuk bydła na dworskich łąkach po drugim pokosie, na dworskim rżysku i w lesie od wsi Wólki do szosy. Niektóre z osad miały przypisane prawo wypasu po jednym koniu na dworskim pastwisku noszącym nazwę Grądy. Wymienione prawa serwitutowe zostały zamienione na dodatkowy przydział ziemi w 1889 r.

    W tzw. tabeli likwidacyjnej wsi Podłęże z 1867 r. wpisano pięciu włościan - właścicieli gruntów: spadkobierców Tomasza Kowalczyka, Jana Morawińskiego, spadkobierców Michała Pietruchy, Wincentego Lacha, Piotra Pałyskę. Osoby te otrzymały prawo wypasu 10 sztuk bydła oraz pozyskiwania zbieraniny i wiatrołomów w miarę potrzeby w lesie dworskim. Serwituty te zniesiono, jak w Wólce Załęskiej w 1889 r., przydzielając w zamian dodatkowy areał ziemi.

    Karol Samuel Werner (protestant, wyznania ewangelicko-augsburskiego) zmarł w Wólce Załęskiej w 1880 r. Od jego córki Joanny Anieli Karoliny dobra kupił w tym samym roku Zdzisław Tomicki.

    Dyrekcja Szczegółowa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie wystawiła dobra, obciążone pożyczką, na sprzedaż przymusową w 1885 r. i ponownie w latach 1886-1887. Zapewne ten fakt przyspieszył decyzję Tomickiego o sprzedaży części dóbr. Odłączona osada Murowanka z przyległościami otrzymała nazwę od nazwiska pierwszego właściciela Tomice.

    Dobra Tomice, dla których w 1890 r. założono osobną księgę hipoteczną, pokryte były zaroślami. Wyjątek stanowiło kilka pastwisk, z których największe znajdowało się w sąsiedztwie Murowanki, po lewej stronie szosy do Góry Kalwarii. Grunty orne położone były w jednym kawałku wokół Murowanki po prawej stronie szosy.

    W dobrach Wólka Załęska stał dwór i zabudowania folwarczne, obok których urządzono ogrody: spacerowy i owocowy. Znajdowała się tam też karczma, kuźnia i wiatrak. Oprócz pastewnika Grądy korzystano jeszcze z trzech: pod wałem, za wałem nad Wisłą oraz za wiatrakiem. Role nosiły nazwy: pod Kępą (lasu) i Zdroje. Rejestr pomiarowy Wólki Załęskiej z 1889 r. wymienia też łąki: za jeziorem, przy granicy z Brześcami, pod Kępą, łąkę z rólką młynarską i łączkę Zdroje. Karczmarz i kowal korzystali z własnych ogrodów, a ten ostatni, podobnie jak młynarz, także z roli.

    Właściciel Zdzisław Tomicki zmarł w Wólce Załęskiej w 1894 r. Majątek dziedziczył jego syn Jan Piotr Władysław Zdzisław Tomicki. Towarzystwo Kredytowe Ziemskie ponownie zagroziło licytacją dóbr za długi w latach 1901-1903. Nowy dziedzic zdecydował się sprzedać całość dóbr w 1908 r. 52 nabywcom. Reszta nieużytków pozostała z majątku (ponad 10 morgów) miała zostać niepodzielna i stanowić wspólną własność wszystkich, kupujących.

    Podczas pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Polski w dniu 30 września 1921 r. wieś Wólka Załęska liczyła 18 budynków zamieszkanych przez 114 katolików. W kolonii Wólka Dworska w 35 budynkach mieszkało 235 katolików i 7 ewangelików. W Tomicach stało 19 budynków mieszkalnych. Wieś ta liczyła 60 ewangelików i 30 katolików. We wsi Podłęże Wólczyńskie zamieszkiwali sami katolicy - 34 mieszkańców w 5 budynkach.

    W okresie międzywojennym działki wydzielone z dóbr Wólka Załęska uległy dalszym podziałom. Przykładowo taką zgodę na parcelację ponad 21 ha uzyskał w Starostwie Powiatowym w Grójcu w 1936 r. właściciel nieruchomości uregulowanej w księdze hipotecznej Kolonia Tomice Górne Karol Obniski, mieszkaniec Teresina w powiecie sochaczewskim. Jego grunty położone były po obu stronach szosy do Góry Kalwarii, w sąsiedztwie przystanku kolei wąskotorowej Domanówek.

    We wsi Wólka Załęska znajdowało się wspólne pastwisko o powierzchni ponad 31 ha. W 1937 r. jego posiadacze wystąpili do władz o podział tego serwitutu nadanego im jeszcze w XIX w. W maju 1938 r. uchwalona została ustawa o uporządkowaniu wspólnot gruntowych. Jesienią 1941 r. parcelacja pastwiska nie była jeszcze zakończona.

    Właściciele dóbr Wólka Załęska piastowali funkcje wójtów gminy o tej samej nazwie. Od 1867 r. opisywana miejscowość znalazła się w granicach gminy Kąty, od 1955 r. w gromadzie Kąty. Część wsi Tomice nosi nazwę Domanówek, a część wsi Wólka Załęska Konstantynówka. W dniu 1 stycznia 1973 r. utworzono gminę Góra Kalwaria, w skład której weszły m.in. obszary sołectw Podłęcze, Tomice, Wólka Dworska i Wólka Załęska. Opisane miejscowości należą do parafii Góra Kalwaria.

    Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Baniocha
Brześce, Podłęcze
Brzumin
Cendrowice, Sobików
Coniew
Czaplin
Czaplinek, Krzymów
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Pęcław
Potycz
Tatary
Ustanów

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | CENTRUM DZIECIĘCE LOLEK | DEK-BUD | DREWLUX | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | NINA LINGUA TRAVEL | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | SELF STORAGE | STUDIO KOLORÓW | TYNKBOR | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |