Nasza witryna używa plików cookies (ciasteczek) w celach statystycznych oraz by ułatwić korzystanie z serwisu. Zmieniając ustawienia w opcjach przeglądarki internetowej możesz zablokować zapisywanie plików cookies na Twoim urządzeniu.
30 stycznia 2015
jesteś naszym gościem
 
Witamy w serwisie
katalog firm
firmy, usługi, towary
ogłoszenia drobne
dodaj ogłoszenie drobne
ostatnio dodane ogłoszenia
Praca:

Zatrudnię kierowcę kat C do robót wod-kan. CV kierować na adres: biuro@rmichalak.pl

Usługi:

Biuro Rachunkowe - prowadzenie, pomoc, konsultacje, tel. 502 354 917

Sprzedam:

DREWNO KOMINKOWE, tel. 508 23 85 86

PIASECZNO - FIRMY - USŁUGI - TOWARY - INFOLINIA SERWISU: tel. 222 133 133
Historia wokół nas
 Pęcław
    Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak (nr 41) 12/2001

    Wieś szlachecka Pęcław lub Pącław istniała w ziemi czerskiej już w XVI w. Należała wówczas do powiatu (sądowego) czerskiego i parafii w Czersku.

    Było to gniazdo rodowe Pęcławskich, średnio zamożnej rodziny szlacheckiej, której przedstawiciele sprawowali czasem powiatowe urzędy. W 1576 r. Pęcław należał do Piotra i Jana Pęcławskich. W połowie XVII w. rodzina ta była bardzo rozrodzona i nawet dość wysoko skoligacona. W tym okresie w wyniku podziałów rodzinnych majątek uległ rozdrobnieniu na kilka części. Zanim do tego doszło, w 1661 r., po potopie szwedzkim, sporządzony został inwentarz Pęcławia jako całości. W zachowanym spisie widać wyraźnie skutki zniszczeń wojennych. Wieś była mała, mieszkało tu tylko 8 chłopów, w tym 3 nowo osadzonych i niezagospodarowanych. Skromnie przedstawiał się też inwentarz należący do majątku: krów było 8 (w tym 4 dworskie), wołów roboczych około 4 (1 we dworze), koń 1 dworski, ale okaleczony. Budynki folwarczne też nie były imponujące. Dworek mały, drewniany, miał tylko dwie izby mieszkalne. Zabudowania gospodarcze stanowiły: lamus z piwnicę murowaną, spiżarnia, browarek, obora i stajnia.


    Odcisk pieczęci wójta gminy Pęcław z 1802 r. z okresu rządów pruskich.

    W drugiej połowie XVII w., po śmierci Albrechta Pęcławskiego wieś w wyniku podziałów spadkowych miała 6 właścicieli. W latach 1676-1680 pozbywali się oni swoich działów na rzecz organizującego się w nowo powstającym mieście Nowej Jerozolimie klasztoru sióstr dominikanek. Część Pęcławia, stanowiąca nie wykupiony zastaw, została kupiona od dziedziców nieżyjącego Albrechta Prażmowskiego, na którego przeszła przez małżeństwo z wdowę po Albrechcie Pęcławskim. Wykupiono też dług jaki ciążył na spadkobiercach tegoż Albrechta, stanowiący równowartość kolejnej części wsi. Tej wierzytelności pozbyła się Anna z Pęcławskich Pilikowa. Inną część Pęcławia podarował siostrom syn Albrechta Prażmowskiego, kanonik pułtuski Andrzej. Założyciel Nowej Jerozolimy biskup Stefan Wierzbowski otrzymał darowiznę od Maksymiliana Ociosalskiego, rotmistrza i sędziego ziemskiego bracławskiego. Na rzecz biskupa zrzekł się swoich praw, na zasadzie umowy kupna-sprzedaży, także Mikołaj Górski. Własność tych dwóch działów wsi Wierzbowski przelał na zakon dominikanek. Część Pęcławia, zapisaną w testamencie przez Albrechta Pęcławskiego, sprzedała Joanna z Pęcławskich, wdowa po Krzysztofie Tołłoczce, a z drugiego małżeństwa po Pawle Nasiłowskim.

    Z nieznanych przyczyn, być może przez zaniedbanie, uposażenie dominikanek nie zostało zatwierdzone przez Sejm Rzeczypospolitej. W trzeciej dekadzie XVIII w. miała miejsce nieudana próba rewindykacji Pęcławia przez spadkobierców rodziny Pęcławskich.

    Kolejną podjął podpułkownik Jan Bakałowicz w 1776 r. Nie miał on do tej miejscowości udowodnionych praw dziedzicznych, ale wyrobił sobie u króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przywilej nadający mu Pęcław prawem kaduka (na zasadzie udowodnienia, że aktualny władający dobrami nie nabył do nich pełnych praw). Dominikanki musiały odwoływać się do sądu. Sprawa ciągnęła się jeszcze do roku 1780, kiedy to sąd Rady Nieustającej anulował przywilej Bakałowicza.

    Pęcław przez ponad 100 lat należał do zgromadzenia sióstr dominikanek w Górze Kalwarii. Po trzecim rozbiorze Polski, gdy zachodnia część ziemi czerskiej znalazła się pod zaborem pruskim, wszystkie majątki klasztorne zostały skonfiskowane na rzecz rzędu. Pęcław stał się własnością Rządu Pruskiego, a następnie Rządu Księstwa Warszawskiego, po których odziedziczył go Skarb Publiczny Królestwa Polskiego.

    Stare sprawy własnościowe odżyły jednak ponownie w 1819 r. Sukcesorowie Jana Bakałowicza: Dominik Bakałowicz i Aleksandra Przygodzka pozwali Skarb Publiczny o zwrot im Pęcławia i sąsiednich Grobic. Procesy trwały aż do 1823 r. i dotarły aż do Sądu Najwyższej Instancji, który ostatecznie przysądził im prawo do majątku. Wyrokiem sądu uznano Skarb Publiczny za posiadacza dobrej wiary i zobowiązano do wydania dóbr. Jednocześnie umożliwiono rozliczenie kwot poniesionych ze środków publicznych na utrzymanie i meliorację Pęcławia. Złożone rachunki dotyczyły m.in. kosztów poniesionych na budowę 4 mostów oraz zapomóg udzielonych włościanom. Dominik Bakałowicz był właścicielem Pęcławia jeszcze w 1830 r., kiedy jego dobra rozgraniczono z terenami rządowego Coniewa, sypiąc kopce ziemne i kładąc znaki graniczne jako to gruz kowalski, szkło i węgle. Nie wiemy, od kiedy dobra znalazły się w posiadaniu Maurycego Bluma, kupca i obywatela Warszawy. Blum posiadał w 1861 r. oprócz Pęcławia majątki położone w dzisiejszym powiecie grójeckim: Grobice, Machcin, Żelazna i Wola Chynowska. Trudności finansowe skłoniły dziedzica do sprzedaży drzewa z lasów pęcławskich kupcom z Góry Kalwarii Ickowi i Lejzerowi Blassom. W latach 1867-1868 Towarzystwo Kredytowe Ziemskie przedstawiało warunki licytacyjne sprzedaży przymusowej dóbr ziemskich Pęcław.

    Ogłoszone przez cara uwłaszczenie chłopów, przeprowadzono w majątku w 1868 r. Zgodnie z tabelę likwidacyjną wsi Pęcław, osady otrzymało na własność 27 włościan: Tomasz Jarosz, Andrzej Jarosz, spadkobiercy Stanisława Malickiego, Jan Galej, spadkobiercy Stanisława Jarosza, Józef Szcześniak, Teofil Matuszewski, Józef Jarosz, Kacper Kalbarczyk, JanŁankiewicz, Józef Ryniak, Ignacy Rutek, Walenty Huczek, Jan Szcześniak, Jan Bączyk, Franciszek Jarosz, Jan Maksim, Paweł Raczyński, Łukasz Szlęzak, Mateusz Buczek, Stanisław Górecki, Piotr Bączyk, Ludiwk üankiewicz, Piotr Stankiewicz, Marcin Klisiński, Jakub Galej i Marcin Kowalski. Wieś dostała też serwituty leśne (fura zbieraniny z lasu tygodniowo) i prawo wypasu 92 sztuk bydła w lesie dworskim oraz na polach i nieużytkach, z wyłączeniem miejsc wypasu koni dziedzica. Serwituty zastąpiono dodatkowym przydziałem ziemi w 1881 r.

    Zadłużenie Maurycego Bluma spowodowało, że w 1871 r. do jego miejsca zamieszkania, dworu w Woli Chynowskiej, przyjeżdżało kolejno dwóch komorników. Pierwszy reprezentował Wojciecha Robakowskiego z Uwielin, drugi Izabelę Ludwikę z Lentzkich Lauber żonę Maurycego, urzędnika sądowego w Warszawie. Według ich opisów, folwark Pęcław z przyległością Szpruch położony był przy drodze bitej - szosie z Warszawy do Puław (Nowej Aleksandrii). Graniczył od wschodu z gruntami dóbr Coniew i Potycz, od południa z folwarkiem Rososz, od zachodu z dobrami Staniszewice i od północy z gruntami włościańskim Pęcławia i Czaplina.

    Dom folwarczny zwany dworem był drewniany, w węgieł stawiany, z wystawkę wspartą na 4 słupkach, kryty słomą, z dwoma kominami. Do budynku wchodzono pod gankiem, z tyłu znajdowały się drugie drzwi, okien było trzy od frontu i jedno w ścianie szczytowej. Z tyłu dobudowano dwa drewniane chlewiki, dalej znajdowała się obora i stodoła ze stajnią. W obejściu zbudowano też szopę z drzewa bez ścian pod dachem słomą krytym, w której znajdował się maneż czyli kierat do młocarni. Gospodarstwo uzupełniały: owczarnia, druga stodoła, spichrz i studnia z żurawiem. Dwór okalały dwa ogrody, w których oprócz dziczek rosło około 130 sztuk drzew owocowych. Na ich terenie były też dwie sadzawki (jedna całkiem zamulona). W folwarku pracowali: ekonom, karbowy, 7 parobków, owczarz i dwóch gajowych. Inwentarz żywy składał się z 8 wołów roboczych, 6 koni fornalskich i 300 owiec. Wyposażenie gospodarskie dopełniały: 4 wozy zwyczajne szybowane na żelaznych osiach, 1 wóz półtorak na drewnianych osiach, 10 płużyc, 1 pług amerykański przegonowy, 2 radełka, 4 drapacze, 2 pielniki, młocarnia z wialnią i sieczkarnią parokonna, młynek i cylinder do czyszczenia zboża, 2 brony żelazne i 8 drewnianych.

    Do folwarku należała przyległość zwana Szpruch. Tam znajdowała się murowana karczma z zajazdem, kryta gontem, z dwoma kominami. Trunki dworskie szynkował Karol Gross. W tym roku musiała nastąpić zmiana dzierżawcy, gdyż w późniejszym opisie za ladą stała już szynkarka Aniela Cybulska. Na potrzeby zajazdu i okolicy pracowała (aktualnie nieczynna) kuźnia mieszcząca się w drewnianym budynku krytym gontem, z mieszkaniem przeznaczonym dla kowala. W oddaleniu od tych budynków na rzeczce Czarnej znajdował się młyn. Było on drewniany, kryty gontem, o jednym kole wodnym. Obok stał dom dla młynarza z obórką i szopą. Kuźnia i młyn z braku dzierżawców były nie zamieszkane. W polu znajdowała się, należąca do folwarku, stara cegielnia bez pieca z szopą do suszenia cegły.

    Licytacja odbyła się w 1873 r.; w jej wyniku majątek nabył Ludwik üaszcz. Kondycja dóbr była ciągle nie najlepsza. Towarzystwo Kredytowe Ziemskie groziło licytacjami w latach: 1881, 1890 i 1891 Ludwikowi üaszczowi zamieszkałemu w Staniszewicach i Michałowi Muszyńskiemu, nabywcy części dóbr Pęcław zamieszkałemu w Szpruchu Górnym (istniała także osada Szpruch Dolny).

    Osada młynarska Szpruch Górny została formalnie wydzielona z dóbr Pęcław w 1897 r. Posiadali ją wówczas Ludwik Rosman i Adela Łaszcz. Od 1898 r. znajdowała się w rękach rodziny Wiśniewskich.

    Przed I wojną światową majątek Pęcław uległ podziałowi, a folwark likwidacji. Dużą część gruntów kupili włościanie za pośrednictwem Banku Ziemskiego Włościańskiego w Warszawie. Zawiązali oni Towarzystwo Włościan Pęcław litera A i Towarzystwo Włościan Pęcław litera B. W 1911 r. właściciel pozostałej części Dóbr Pęcław Aleksander Sawicz sprzedał je za 5 tysięcy rubli w równych i niepodzielnych częściach Piotrowi, Franciszkowi i Janowi Jaroszom i Janowi Zduńczykowi. Na mocy aktu działowego zawartego w 1919 r. wyżej wymienieni właściciele dokonali podziału omawianej nieruchomości ziemskiej.

    Las pęcławski został w czasie wojny kompletnie zniszczony.

    Podczas pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Rzeczypospolitej Polskiej w 1921 r. kolonia Pęcław liczyła 12 budynków mieszkalnych i 98 mieszkańców, a wieś Pęcław 26 domów i 187 mieszkańców. W Pęcławiu mieszkali katolicy, a w kolonii Szpruch 11 űydów w 1 domostwie.

    W 1935 r. mieszkańcy Pęcławia wystąpili do Starostwa Powiatowego w Grójcu z prośbę o skomasowanie gruntów. Ziemia porozrzucana była w wielu miejscach i zbyt oddalona od zabudowań. Stan taki utrudniał pracę, uniemożliwiał racjonalną gospodarkę i powodował częste spory sąsiedzkie. W Pęcławiu hodowano 50 koni, 80 krów i 100 świń. Miejscowość charakteryzowała się dużym skupieniem zabudowań.

    Projekt scalenia zatwierdzono w czerwcu 1939 r. W grudniu 1940 r. uczestnicy scalenia przestali być posiadaczami oddanych do scalenia gruntów, natomiast stali się nimi w stosunku do wydzielonych im gruntów. Orzeczenie Starostwa Powiatowego w Grójcu z 1939 r. zostało utrzymane w mocy orzeczeniem komisarycznego kierownika niemieckiego Urzędu Ziemskiego w Warszawie.

    Miejscowość Pęcław należała do gminy o tej samej nazwie, od 1867 r. do gminy Czersk, w latach 1955-1959 do gromady Wincentów, w latach 1960-1972 do gromady Czersk, a od 1 I 1973 r. znajduje się w granicach gminy Góra Kalwaria. Od początków swego istnienia Pęcław i Szpruch związane były z parafią w Czersku, obecnie w dekanacie czerskim.

        Ewa i Włodzimierz Bagieńscy
    Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Baniocha
Brześce, Podłęcze
Brzumin
Cendrowice, Sobików
Coniew
Czaplin
Czaplinek, Krzymów
Czarny Las, Kiełbaska, Obręb, Sierzchów
Czersk, cz. 1 - Wójtostwo
Czersk, cz. 2 - Kasztelania
Czersk, cz. 3 - Kościoły
Czersk, cz. 4 - Starostwo
Czersk, cz. 5 - Szlachta w mieście
Czersk, cz. 6 - w XIX w.
Czersk, cz. 7 - dwudziestowieczne ciekawostki.
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 1
Góra Kalwaria - garnizon rosyjski w l. 1819-1914, cz. 2
Kawenczyn, Kawenczynek, Dębówka, Turowice
Kąty
Linin
Łubna, Solec, Szymanów
Moczydłów, Mikówiec
Potycz
Tatary
Ustanów
Wólka Załęska, Tomice

 | ADWOKAT | AKACJOWY ZAKĄTEK | AS BUD-PROF | ASSETS | ATW DEVELOPMENT | BIARKEM | BIURO OGŁOSZEŃ w PIASECZNIE | BIURO RACHUNKOWE | BUD-RIM DEVELOPMENT | CENTRUM DZIECIĘCE LOLEK | DEK-BUD | DREWLUX | DRUKARNIA CYFROWA PIASECZNO | EKOBUD | FANTAZJA | GEODETA UPRAWNIONY | Grast & MTB | GRZEGORZ WARZOCHA | HURTOWNIA ELEKTRYCZNA | INWEST-KUL | JARPER | KATARZYNA BORKOWSKA - WARZOCHA | KRYSTA | LICENCJONOWANE USŁUGI KSIĘGOWE | MADEX | NATALIA GOLD | NIERUCHOMOŚCI LACH | NINA LINGUA TRAVEL | OKNA USTANOWSKIE | PRINT SHOP Nie tylko wizytówki .... | REKLAMA PIASECZNO | SELF STORAGE | STUDIO KOLORÓW | TYNKBOR | www.3xNiemiecki.pl | 
 |  Nasz Solec | Beżowiak | Miasto i Gmina Góra Kalwaria | Nadleśnictwo Chojnów | Starostwo Powiatowe |